خوابيدن دومى واجب است ، ودر صورتي كه احتمال بدهد بيدار نمى شود قضاء در خواب أول هم واجب است . مسأله 1632 - خوابى را كه در آن محتلم شده ، بايد خواب أول حساب كند پس اگر بعد از بيدار شدن دوباره بخوابد وبداند يا احتمال دهد كه بيدار مى شود وتصميم هم داشته باشد كه بعد از بيدار شدن غسل كند ، چنانچه تا اذان صبح خواب بماند بايد قضاى آن روز را بگيرد . واگر دوباره بيدار شود وبداند يا احتمال دهد كه اگر بخوابد بيدار مى شود وتصميم داشته باشد كه بعد از بيدار شدن غسل كند در صورتي كه بازهم بخوابد وتا اذان خواب بماند ، بايد قضاى آن روز را بگيرد وبنابر احتياط كفاره هم بر أو واجب مى شود . مسأله 1633 - اگر روزه دار در روز محتلم شود واجب نيست فورا غسل كند . مسأله 1634 - هرگاه در ماه رمضان بعد از اذان صبح بيدار شود وببيند محتلم شده اگرچه بداند پيش از اذان صبح محتلم شده روزه أو صحيح است . مسأله 1635 - كسى كه مى خواهد قضاى روزه رمضان را بگيرد ، هرگاه تا اذان صبح جنب بماند ، اگرچه از روى عمد نباشد روزه أو باطل است . مسأله 1636 - كسى كه مى خواهد قضاى روزه رمضان را بگيرد ، اگر بعد اذان صبح بيدار شود وببيند محتلم شده وبداند پيش از اذان محتلم شده است ، روزه أو باطل است ولو وقت قضاى روزه تنگ باشد . مسأله 1637 - اگر در روزه واجبي غير روزه رمضان وقضاى آن ، تا اذان صبح جنب بماند واز روى عمد باشد يا نباشد ، وقت آن روزه معين باشد مثلا نذر كرده كه آن روز را روزه بگيرد ، يا معين نباشد روزه اش صحيح است . مسأله 1638 - اگر زن پيش از اذان صبح از حيض يا نفاس پاك شود وعمدا غسل نكند ، يا اگر وظيفة أو تيمم است عمدا تيمم نكند در خصوص روزه رمضان روزه اش باطل است .